Zevende lustrumcongres

vrijdag 23 september en zaterdag 24 september 2016

 

Tradities en Transformatie
Rituelen in het vroege christendom

 

Phoenix Mosaic

Over het thema van het Lustrumcongres 2016...

Er is een groeiende belangstelling voor rituelen, met name voor rituelen die vanouds de scharniermomenten van het leven begeleiden. Men hoeft alleen maar te denken aan al die oude en nieuwe rituelen die in de laatste decennia een plaats krijgen rond begraven en herdenken. Deze rituelen zijn niet alleen afkomstig uit diverse sociale, culturele en religieuze tradities, maar zij blijken ook zelf traditievormend en traditie-transformerende krachten te bezitten.

Dit was in de oudheid niet anders. Ook in de vroegchristelijke gemeenschappen ontstonden rituelen door overname en toe-eigening van niet-christelijke rituelen die, theologisch geduid, nieuwe functies gingen vervullen binnen kerken. Deze transformatie was (en is) een doorgaand proces in reactie op en in wisselwerking met de voortgaande veranderingen.

Het congres heeft deze transformaties van rituelen binnen het vroege christendom als thema.
Lezingen van dit congres zullen te zijner tijd als bundel verschijnen  bij uitgeverij Brill in Leiden in de serie Supplements to Vigiliae Christianae.

Over het programma...

Het programma van beide congresdagen voorziet in 4 plenaire sessies afgewisseld met  12 parallelsessies. Op vrijdagavond vindt een speciaal programma plaats.

Vrijdagmorgen (10.30 uur)
Opening door de voorzitter van de Stichting, prof. dr. G. (Gerard) Rouwhorst (Universiteit van Tilburg) met een lezing  getiteld: ‘Van oorsprong naar transformatie. Veranderende perspectieven op vroegchristelijke
rituelen’.

Daarna volgen twee parallelsessies:
Dr. L. (Leo) Mock (Universiteit van Tilburg) ‘Handenwassen in het vroeg-rabbijnse jodendom’.
Dr. M. (Mariëtte) Verhoeven (Radboud University Nijmegen) ‘Van Justinianus tot Mehmet II: transformatie en continuering van rituelen en de liturgische dispositie in de Hagia Sophia in Istanbul’.

Vrijdagmiddag
Na de lunch vinden vier parallelsessies plaats:

  • Dr. K.C. (Karel) Innemee (Universiteit van Leiden) ‘Kleren maken de magistraat: over het ontstaan van de kerkelijke kleding’.
  • Dr. J.C. (Hans) van Loon (CPO) ‘De terminologie van de mysteriereligies in Cyrillus van Alexandrië’.  
  • Dr. L. (Liuwe) Westra (CPO) ‘Nieuw wordt weer oud: hoe de christelijke doop verwaterde in de eerste eeuwen van de kerk’.
  • Prof. dr. J. (Jacques) van der Vliet (Universiteit van Leiden, Radboud Universiteit in Nijmegen) ‘Rituelen voor alledag: de kerstening van ‘magie’ in Egypte’.

Het middagprogramma wordt afgesloten met een plenaire sessie waar Prof. dr. J. (Johan) Leemans (KU Leuven) zal spreken over tradities rond de martelarencultus.

Vrijdagavond
Na het diner verzorgt drs. Hanna Rijken, theoloog en musicus en verbonden als Aio aan de PThU Amsterdam, het programma ‘Zang tussen hemel en aarde’.

Zaterdagmorgen (9.45 uur)
De plenaire lezing wordt verzorgd door:
Prof. dr. J. (Jutta) Dresken-Weiland (Georg-August-Universität Göttingen) ’Ideas of afterlife in Christian grave inscriptions and their context in the contemporaneous Christian sepulchral culture in Rome’.

Vier parallelsessies volgen daarna tot de lunch:

  • Dr. P.J. (Paula) Rose ‘Augustinus’ herijking van begrafenisrituelen’.
  • Prof. dr. P.M. (Petra) Sypesteijn (Universiteit van Leiden) ‘Islamisering van christelijke rituelen in Egypte’.
  • Drs. L.H. (Metha) Hokke (promovendus Universiteit van Tilburg) ‘De invloed van de doop op het maagdelijkheidsritueel’.
  • Drs. R. (Rianne) Voogd (promovendus PThU Groningen) ‘De oproep tot de groet met de heilige kus: een Paulijnse transformatie?’

Zaterdagmiddag
Het middagprogramma bevat twee parallelsessies en de afsluitende plenaire sessie:

  • Dr. N.M. (Nienke) Vos (Vrije Universiteit Amsterdam) ‘Vader geef mij een woord: geestelijke begeleiding in het vroege monnikendom’.
  • Dr. J.A. (Joop) van Waarden (Universiteit van Amsterdam, CPO) ‘Rituelen in Gallië in het licht van de cognitieve psychologie.’
  • Prof. dr. J.N. (Jan) Bremmer (Rijksuniversiteit van Groningen) ‘Van Symposium naar Eucharistie: een blik op de oudere apocriefe handelingen der apostelen’.

Afsluiting
Rond 16.15 uur sluit de voorzitter van de stichting het congres.

Over de Stichting

De Stichting voor Oudchristelijke Studiën is voortgekomen uit een groep van Nijmeegse classici, veelal leerlingen van prof. dr. Christine Mohrmann (1903-1988), die zich bezig hielden met de bestudering van de taal van de vroege christenen.

In de afgelopen vijftig jaar is de stichting uitgegroeid tot een breed forum voor wetenschappers in Nederland en België. Op voorjaars- en najaarsvergaderingen ontmoet men elkaar: classici en theologen, (oud-)historici, egyptologen, archeologen op het gebied van het vroege christendom en vele anderen, van hoogleraar tot student, rond thema’s uit de oudchristelijke wereld.

Aanmelding en inschrijven

Het congres staat open voor ieder die wetenschappelijk geïnteresseerd is in de oudchristelijke wereld.

Opgave via het inschrijfformulier op deze website. Of via de e-mail: info@oudchristelijkestudien.nl, waarna u een inschrijfformulier krijgt toegestuurd. Telefonische inlichtingen bij de secretaris van de stichting, telefoon 0592 – 248 190.

De kosten voor deelname aan het tweedaagse congres bedragen € 185,- incl. één overnachting met ontbijt op basis van 1-persoonskamer (2-persoonskamer op aanvraag), 2 lunches, 1 driegangen-diner en onbeperkt koffie, thee. Meer informatie over tarieven van dagkaarten en mogelijke kortingen, vindt u bij het inschrijfformulier.

Locatie: Hotel Bergse Bossen, Traaij  229, 3971 GM Driebergen. Website: www.bergsebossen.nl

Bereikbaarheid:
Auto: A12 vanaf Utrecht-Arnhem, afrit nr. 20 Driebergen (20 km.)
Trein: vanaf Utrecht CS  naar station Driebergen-Zeist (10 min.) op de lijn Arnhem, Nijmegen, Rhenen; daarna taxi (10 min.).

Opgave uiterlijk 31 augustus 2016 - vroegboekkorting van € 10,- tot 1 juli 2016